Türk gemi ve yat sektörü, son yıllarda gösterdiği çarpıcı performansla dünya denizcilik arenasındaki yerini sağlamlaştırıyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, sektör, tasarım ve üretimdeki üstün becerileri sayesinde ihracat rakamlarını rekor seviyelere taşıdı ve mega yat üretiminde dünya ikinciliğine yükseldi.
İhracatta İstikrarlı Yükseliş ve Rekorlar
Sektör, 2018 ve 2019 yıllarında 1 milyar dolar seviyesine yakın bir ihracat hacmi yakalarken, bu ivme 2022'de 1 milyar 453 milyon doları aşarak belirgin bir artış gösterdi. Yükseliş trendi hız kesmeden devam etti ve 2024'te 1 milyar 912 milyon dolara ulaşıldı. Asıl zirve ise 2025 yılında yaşandı; sektör, 2 milyar 243 milyon dolarla tüm zamanların en yüksek ihracat rakamına imza attı.
Bu başarı, 2026 yılının ilk çeyreğinde de devam etti. Ocak-Nisan 2026 döneminde gemi ve yat sektörü ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 103,8'lik devasa bir artışla 457 milyon 392 bin dolardan 932 milyon 365 bin dolara fırladı. Bu rakamlar, sektörün küresel pazardaki rekabet gücünü ve büyüme potansiyelini açıkça ortaya koyuyor.
Tasarım ve Üretim Gücüyle Küresel Rekabette Öne Çıkış
Türkiye'nin bu alandaki başarısının temelinde, imalatçıların artan deneyimi ve özellikle özel üretim mega yat projelerinde geliştirdiği üstün tasarım kabiliyeti yatıyor. Bu yetenekler sayesinde Türkiye, mega yat imalatında Hollanda gibi köklü bir rakibi geride bırakarak İtalya'nın ardından dünya ikincisi konumuna geldi.
Tekne İmalatçıları ve Tedarikçileri Dayanışma Derneği (TİSAD) Başkanı Hüseyin Akduman, Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada, "Ülkemiz mega yat üretimde dünyada ikinci sıraya geldi. Mega yat imalatında, dizaynından parçasına, üzerine konulan malzemesinin estetiksel duruşundan kullanım amacına uygunluğuna kadar Avrupa'nın çok önüne geçti. Bu durum ihracat ve pazar payının artmasını sağlıyor." ifadelerini kullandı. Akduman, özellikle İstanbul Tuzla'nın 40-70 metre segmentinde ihtisaslaşarak öne çıktığını, Yalova'da yeni mega yat tesislerinin devreye alındığını, İzmir, Bursa ve Antalya'nın ise 24 metre altı üretimde pazarın yaklaşık yüzde 60'ını oluşturduğunu belirtti.
Başarının Arka Planındaki Dinamikler
Sektörün ihracat artışını destekleyen diğer önemli faktörler arasında Avrupa pazarından gelen yoğun talep, sunulan ürünlerin yüksek kalitesi ve projelerin zamanında teslim edilmesi yer alıyor. Son yıllarda yapılan teknolojik yatırımlar ve üretim altyapısındaki güçlenme de bu büyümeyi hızlandıran unsurlardan. Ayrıca, devlet desteklerinin sektöre önemli katkılar sağladığı ve yerli üreticilerin kendilerini sürekli geliştirerek Avrupa'da bile üretilmeyen aksesuar imalatlarını yapabilir hale geldiği vurgulanıyor.
İzmir merkezli yat üreticisi Ege Sancak'ın Satış ve Pazarlama Müdürü Merve Nur Karakaya da, yılda yaklaşık 150 tekne ürettiklerini ve 15 ülkeye ihracat yaptıklarını belirterek, "Üreticilerimizin teknik bilgi birikimini geliştirerek Avrupa standartlarında üretim seviyesine ulaşması, ihracat adet ve oranlarımızı katlayarak artırdı." dedi.
Gelecek Hedefleri ve Çözüm Bekleyen Alanlar
Hüseyin Akduman, sektörün kısa vadede, yani önümüzdeki iki yıl içinde 3,5 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşabileceğini öngörüyor. Ancak bu hedefe ulaşmada önemli bir engel olarak teknik ve meslek okullarında branşlaşma eksikliği dikkat çekiyor. Akduman, bu alandaki iyileşmelerle kalifiye eleman ihtiyacının karşılanabileceğini ve sektörün sürdürülebilir büyümesinin sağlanabileceğini ekledi.
